On the Path to Freedom
Mijn Gedacht

#MeToo

Na de kerk en de sport­we­reld, staat nu de media-wereld op zijn kop. Ook daar begin­nen kop­pen te rol­len. Man­nen of vrou­wen die van hun machts­po­si­tie mis­bruik maak­ten om onder­ge­schik­te of van hen afhan­ke­lij­ke men­sen aan te ran­den, ver­krach­ten, of ande­re vor­men van geweld aan te doen.

Opval­lend hoe steeds een insti­tuut in de pic­tu­re komt. De het­ze naar de kerk een aan­tal jaar gele­den. Met het fou­te gedrag van bis­schop­pen of man­nen met posi­tie bin­nen bepaal­de kerk­struc­tu­ren – en de doof­po­tope­ra­tie – kwam het hele chris­te­lij­ke geloof op de schop te lig­gen. Als je men­sen aan­spreekt op hun even­tu­eel nog ergens flak­ke­ren­de chris­te­lij­ke roots, wordt ‘het mis­bruik bin­nen de kerk’ al snel als reden aan­ge­ge­ven dat ze nu hele­maal niets meer van dat tra­di­ti­o­ne­le geloof moe­ten heb­ben. De media speel­de een gro­te rol in het oprol­len van de doof­pot bin­nen de kerk. Terecht is dat ook de rol van de media. Men­sen objec­tief infor­me­ren over wat er gebeurt.

Maar de vraag is hoe objec­tief de media kun­nen zijn. En dat blijkt nu maar weer uit de het­ze rond Bart de Pauw. Eer­lijk gezegd had ik nog nooit van bis­schop Roger Vang­he­lu­we gehoord voor er van zijn mis­bruik­prak­tij­ken in het nieuws ver­slag gedaan werd. En dus was ik met­een mee. Die man is fout, heeft slacht­of­fers gemaakt, moet voor de recht­bank komen, dui­de­lijk… toch?

Nu is het Bart de Pauw. Ja, die ken ik ook niet. Geluk­kig maar, denk ik nu. Ik zie zijn voor mij wat te glad­de afge­poets­te gezicht af en toe over mijn tv-scherm rol­len en lach mee, soms als een boer met kies­pijn met zijn grap­pen en grol­len, die ook in zijn quiz­zen vaak op de rand­je van sek­sis­tisch zijn. Maar zijn quiz is leuk. Het con­cept is steen­goed. Ik keek 25 jaar gele­den met veel ple­zier samen met heel Vlaan­de­ren naar de Schalk­se rui­ters en sinds­dien is Bart De Pauw een geves­tig­de waar­de in Vlaan­de­ren.

Als waar is, wat er nu over hem in de kran­ten en op Soci­al Media ver­schijnt, dan moet ik zeg­gen: Bart, dit is zo fout wat je gedaan hebt. Zo res­pect­loos. Mis­bruik gemaakt van je posi­tie. Bart, ik werk met kwets­ba­re vrou­wen. Weet je hoe je iemand hele­maal van­bin­nen kapot kunt maken? Door hen niet te res­pec­te­ren. En dat gaat niet alleen maar over mis­bruik in een pees­ka­mer van een pros­ti­tu­ee, die je niet kent, dat begint met voor de grap  pikan­te sms’en stu­ren naar iemand die niet jouw vrouw is maar je werk­ne­mer.

Tege­lijk zie ik in Bart een kind van zijn tijd. Een kind van mijn tijd.

Tege­lijk zie ik in Bart een kind van zijn tijd. Een kind van mijn tijd. We zijn gene­ra­tie­ge­no­ten. Opge­groeid als tie­ners in de jaren tach­tig, de eer­ste gene­ra­tie tie­ners gebo­ren na mei 68. De gene­ra­tie van onze ouders was de gene­ra­tie die begon te expe­ri­men­te­ren met vrije seks, drugs en dat alle­maal bege­leid op de gitaar­mu­ziek van de Beat­les. De dui­de­lijk­heid van de tra­di­ti­o­ne­le chris­te­lij­ke waar­den, hoe­wel ook daar wel­licht van alles in de doof­pot werd gestopt en de ver­stik­king van doof­pot of ver­oor­de­ling voor iets wat anders ging dan moest, aan­lei­ding geweest moet zijn voor rebel­lie en revo­lu­tie, viel weg. Sek­su­a­li­teit hoef­de niet per se bin­nen het huwe­lijk. Als het niet werk­te met part­ner 1, ging je door naar part­ner 2.

Als tie­ner wist ik niet beter, maar als ik  terug­denk aan som­mi­ge man­ne­lij­ke leer­krach­ten voor de klas in het Athe­ne­um, dan besef ik nu dat hun opmer­kin­gen en gedrag naar meis­jes in de klas vaak erg op het rand­je was. Wij tie­ners rea­geer­den niet, we dach­ten dat het nor­maal was. En waar­schijn­lijk was het ook zowel voor man­ne­lij­ke leer­krach­ten als voor tie­ner­meis­jes hele­maal niet dui­de­lijk wat nor­maal was. Natuur­lijk wist ieder­een de grens. Een leraar gaat niet met een tie­ner­meis­je naar bed. Maar opmer­kin­gen in die rich­ting kon­den nie­mand kwaad doen. Boven­dien was het ook nog woord tegen woord. De dag van van­daag zou een leraar voor zo’n opmer­king geschorst wor­den, en is hij negen kan­sen op de tien ook nog eens gefilmd met een stuk of wat gsm’s en ligt het bewijs op tafel.

Wie waren zijn rol­mo­del­len? Waren het leer­krach­ten die zelf mee gestaan had­den op de bar­ri­ca­des in Parijs in mei 68?

Waar­mee ik de lans breek voor Bart de Pauw: Wie waren zijn rol­mo­del­len? Waren het leer­krach­ten die zelf mee gestaan had­den op de bar­ri­ca­des in Parijs in mei 68?  In mijn Athe­ne­um waren er genoeg en in de jaren 80 waren ze daar nog steeds vol over en kwam dat in meer­de­re les­sen ter spra­ke. Heeft hij ooit geleerd dat ook aan de vrij­heid van spre­ken een more­le grens is?  Dat ook aan het maken van grap­pen een grau­we pijn­grens zit die een ander inmens kan ver­won­den?

En dan nog dit: Als ik de Vlaam­se tele­vi­sie aan­zet, zie ik bij­na niets anders. BV’s die elkaar flir­te­rig pes­ten en geen mop is beter dan met een sek­sis­ti­sche onder­toon. Vlaam­se series waar­in over­spel en vreemd­gaan niet goed­ge­praat wor­den, maar toch wel stee­vast onder­deel zijn om een serie echt sap­pig te maken en vloe­ken is omgangs­taal. In een quiz als ‘De slim­ste mens ter wereld’ kun­nen de grap­pen niet schun­nig genoeg zijn, hoe­wel mijn idee is dat de grap­pen­ma­ken­de jury­le­den dit jaar in een har­nas gewurmd zijn, na 13 sei­zoe­nen uit hun dak gaan. Mis­schien dat de #MeToo acties en BV’s als Anne­mie Struyf hier iets mee te maken heb­ben. Res­pect, Anne­mie, dat je wei­ger­de deel te nemen aan een sek­sis­tisch pro­gram­ma en dit ken­baar maak­te in de media.

Ik ben bang, bes­te VRT, dat het spel waar Bart de Pauw onder­deel van is, en nu pion die inge­zet wordt om iets op te hef­fen, een pira­mi­de­spel is. Dat met Bart de Pauw ande­re kop­pen gaan rol­len. Dat hier­door pro­duc­ties die goud bin­nen­ha­len voor de VRT komen te ver­val­len, en de VRT zo in zijn eigen vlees snijdt.

Dat Bart de Pauw in leven­de lij­ve is wat Bal­t­ha­zar Boma als type­tje in de VRT-pro­duc­tie FC de Kam­pi­oe­nen speelt en wat de VRT al vijf­en­twin­tig jaar uit­zendt en ein­de­loos her­haalt. Dat de tie­ner­jon­gens van van­daag dit soort tele­vi­sie zien en mis­schien wel leren dat dit nor­maal gedrag is… en over twin­tig jaar aan de schand­paal gena­geld wor­den omdat zij over de schreef gegaan zijn.

Nee, Bart, ik neem het niet voor je op, maar hoop wel dat je eer­lijk behan­deld zult wor­den. En dat hoop ik ook voor de vrou­wen die de moed had­den hun ver­haal hier­over te gaan delen.  De soci­a­le media vech­ten het met elkaar uit zon­der dat ze wer­ke­lijk weten hoe het zit. Maar, Bart,  neem wel je ver­ant­woor­de­lijk­heid op. Ga de gren­zen niet meer over, niet in je taal, niet in je manier waar­op je omgaat met een ander, ook al was het maar gewoon een grap… want ook een grap is niet altijd maar gewoon… het kan iemand pijn doen.

Margreet

Een van mijn passies is via schrijven verhalen te vertellen. Als hulpverlener ben ik betrokken bij Cherut Belgium vzw, een organisatie die zich inzet voor meisjes en vrouwen die slachtoffer zijn van mensenhandel, prostitutie en huiselijk geweld in Antwerpen. Brussel en Gent. Omdat dit een groot deel van mijn dagelijks leven is, haal ik o.a. hier vaak mijn inspiratie voor verhalen. Maar ook toevallige of minder toevallige ontmoetingen met mensen of bijzondere situaties geven inspiratie voor het vertellen van een verhaal.